โครงการฟาร์มตัวอย่างอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (หนองปลาค้อเฒ่า)

 

๑. หน่วยงานที่รับผิดชอบ หน่วยพัฒนาเคลื่อนที่ ๒๒ สำนักงานพัฒนาภาค ๒

หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา

๒. ที่ตั้งโครงการ : บ้านโพนทา หมู่ที่ ๒ ตำบลกุตาไก้ อำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม

๓. ประวัติความเป็นมา

 

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จเยี่ยมเยียนช่วยเหลือราษฎรยากจน เมื่อเดือนพฤศจิกายน ๒๕๔๘ ณ ศาลาทรงงานชั่วคราว บ้านวังกระเบา อำเภอปลาปากจังหวัดนครพนม ได้มีกำนันตำบลกุตาไก้ และกำนันตำบลนามะเขือ พร้อมคณะ ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายที่ดิน (น้ำท่วมในฤดูฝน) บริเวณหนองปลาค้อเฒ่า สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงตรัสขอบใจ และมี พระราชเสาวนีย์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำโครงการฟาร์มตัวอย่าง ฯ (หนองปลาค้อเฒ่า) บ้านโพนทา หมู่ ๒ ตำบลกุตาไก้ อำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม เมื่อวันที่ ๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๔๘ โดยให้ หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา เป็นหน่วยดำเนินการโครงการ

๔. พื้นที่ดำเนินการ จำนวน ๙๗๙ ไร่ พิกัด Lat 17 14 41.51 Long 104 37 0.89

๕. รูปแบบโครงการ

เป็นการจัดรูปแบบการเกษตรผสมผสาน อยู่ในเขตเกษตรน้ำฝนเป็นหลัก โดยการจัดการทรัพยากรในระดับไร่นาคือที่ดินและน้ำ เพื่อการเกษตรในที่ดิน ซึ่งได้จัดสรรพื้นที่ทำกินและที่อยู่อาศัย ออกเป็น ๔ ส่วน ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ดังนี้

พื้นที่ส่วนที่ ๑ เพื่อใช้กักเก็บน้ำฝนและใช้เสริมการเพาะปลูกในฤดูแล้ง, เลี้ยงสัตว์น้ำ เช่น ปลากินพืช, กบ และ ปลูกพืชน้ำ เช่น ผักบุ้ง, กระเฉด, บัว

พื้นที่ส่วนที่ ๒ ใช้ปลูกข้าวในฤดูฝนเพื่อใช้เป็นอาหารประจำวันในโครงการฯ ให้เพียงพอตลอดปี

พื้นที่ส่วนที่ ๓ ใช้ปลูกไม้ผล, ปลูกไม้ยืนต้น, ปลูกพืชไร่, ปลูกพืชสมุนไพร

พื้นที่ส่วนที่ ๔ ใช้เป็นที่อยู่อาศัยของ เจ้าหน้าที่ฟาร์มตัวอย่างฯ, โรงเรือนต่างๆ, ถนน, คันดิน, รั้วปลูกหญ้าแฝก

โครงการฟาร์มตัวอย่าง

อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

หนองปลาค้อเฒ่า

 

 

 

๖. หน่วยงานร่วมสนองโครงการ

- สำนักงานพระราชวัง

-. ศูนย์วิจัยข้าวสกลนคร

-. สถานีพัฒนาที่ดินนครพนม

- สถานีประมงน้ำจืดนครพนม

- ชลประทานนครพนม

- ศูนย์บริการวิชาการด้านพันธุ์พืชและปัจจัยการผลิตนครพนม

- วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม

- ศูนย์ประสานงานโครงการพระราชดำริด้านน้ำบาดาล

- สถานีไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอปลาปาก

- จังหวัดนครพนม

- อำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม

- องค์การบริหารตำบลกุตาไก้ จังหวัดนครพนม

๗. ผลการดำเนินการ (ปี ๒๕๕๖ ๒๕๕๗) ได้แบ่งการดำเนินงานออกเป็น ๓ กลุ่มคือ

กลุ่มที่ ๑ ได้แก่ กลุ่มสนับสนุนให้ฟาร์มฯ ดำเนินงานต่อไปได้

๑.๑ งานโครงสร้างพื้นฐาน

- งานขุดคลองน้ำรอบฟาร์ม บ่อน้ำ และถนน

- ติดตั้งระบบประปา และระบบไฟฟ้า

๑.๒ งานปรับปรุงดิน

- สภาพดินเป็นดินเหนียว ใช้แกลบ ปุ๋ยคอก ขี้เป็ด และปลูกพืชฟื้นฟู

๑.๓ งานด้านระบบน้ำ

- ขุดสระเก็บน้ำ ขุดลอกคลองระบายน้ำ

๑.๔ งานจัดการฟาร์ม

- จัดให้มีนักวิชาการเกษตรคอยเป็นพี่เลี้ยงและทหารคอยดูแลให้กับสมาชิกโครงการฟาร์มตัวอย่างโดยมีหน่วยงานราชการต่างๆ ให้ความสนับสนุนเป็นการมีส่วนร่วมของราชการ เอกชน

กลุ่มที่ ๒ เป็นกลุ่มงานที่จะต้องดำเนินงาน ให้เกิดเป็นแหล่งอาหารที่มีความหลากหลายต่อเนื่อง และมีรายได้ทุกวัน ซึ่งได้แก่

๒.๑ งานด้านพืชผัก

- ด้านพืชผัก ได้แก่ ผักกวางตุ้งดอก, กวางตุ้งใบ, ชะอม,ผักบุ้งจีน, คะน้า, ต้นหอม, ตำลึง, ซีหอม, ซีฝรั่ง, ซีลาว, บ็อคโคลี่, สะระแหน่, ดอกแค, ผักมินต์, แมงลัก, สลัด, โหระพา, หน่อไม้ฝรั่ง, คื่นฉ่าย, เป็นต้น

๒.๒ งานด้านไม้ผล

- ด้านไม้ผล ได้แก่ มะม่วง, มะพร้าว, ขนุน, ลำใย เป็นต้น

๒.๓ งานด้านปศุสัตว์

- ด้านปศุสัตว์ ได้แก่ วัว, ควาย, เป็ด, หมูป่า, หมูขุน เป็นต้น

๒.๔ งานด้านประมง

- ด้านประมง ได้แก่ ปลา, ปลาเผาะ, ปลานิล, ปลาตะเพียน เป็นต้น

๒.๕ งานด้านแปรรูป

- ด้านแปรรูป ได้แก่ เสื่อ, สุ่มไก่, โต๊ะหมู่บูชา เป็นต้น

๒.๖ งานด้านกิจกรรมเพาะเห็ด

- ด้านกิจกรรมเพาะเห็ด ได้แก่ เพาะเห็ดนางฟ้า เป็นต้น

๒.๗ งานด้านผลิตปุ๋ยหมัก

- ด้านการผลิตปุ๋ยหมัก ได้แก่ ผลิตปุ๋ยน้ำชีวภาพ, ปุ๋ยหมักต้นจอกหูหนู เป็นต้น

กลุ่มที่ ๓ การตลาด

ทางฟาร์มได้มีการตลาดระดับท้องถิ่น คือ ระดับตำบล และหมู่บ้าน มีการจำหน่ายผลผลิตให้แก่สมาชิกในฟาร์มและประชาชนในท้องถิ่น

กลุ่มที่ ๔ กิจกรรมฝึกอบรม