โครงการธนาคารข้าว

๑. หน่วยงานที่รับผิดชอบ กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ ๓๓ และ ๓๔

๒. ที่ตั้งโครงการ :

๒.๑ บ้านห้วยหลวง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

๒.๒ หมู่ ๑๐ ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก

๓. ประวัติความเป็นมา

เนื่องด้วยลักษณะภูมิประเทศบริเวณพื้นที่ชายแดนภาคเหนือของประเทศไทย ส่วนใหญ่เป็น ภูเขาสูงชันและเป็นท้องถิ่นทุรกันดาร ราษฎรที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ดังกล่าวส่วนใหญ่ประกอบอาชีพด้านการเกษตร
ซึ่งมีพื้นที่ดำเนินการจำกัดประกอบกับบ่อยครั้งที่ต้องประสบภัยทางธรรมชาติ ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรได้รับความเสียหายอยู่เสมอ อันเป็นผลทำให้ราษฎรต้องขาดแคลนข้าวเพื่อบริโภคในบางปี เหตุการณ์เหล่านี้
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงทราบและทรงมีความห่วงใยพสกนิกรผู้ประสบภัยทางธรรมชาติเป็นอย่างยิ่ง พระองค์ทรงมีพระราชดำริในชั้นต้นเพื่อหาแนวทางที่จะแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เพื่อเป็นการช่วยเหลือ
บรรเทาความเดือดร้อนของราษฎรเหล่านั้น จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้รีบดำเนินการช่วยเหลือโดยการจัดตั้งโครงการธนาคารข้าวขึ้นในหมู่บ้านที่ประสบภัยดังกล่าวขึ้น

เมื่อวันที่ ๑๓ ธ.ค.๔๙ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จทรงเยี่ยม ร.ร.ตชด. บ้านเลตองคุ หมู่ ๑๐ ตำบลแม่จัน อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก เพื่อติดตามงานโครงการตามพระราชดำริและ
ทรงเยี่ยมราษฎรบ้านเลตองคุ พบว่าราษฎรบางครอบครัวมีความยากจน และมีข้าวไม่เพียงพอต่อการบริโภคตลอดทั้งปี เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงพื้นที่ทำการปลูกข้าวมีน้อย พระองค์ทรงมีพระราชดำริให้ตั้งธนาคารข้าวขึ้น

 

๔. วัตถุประสงค์โครงการ

๔.๑ เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ

๔.๒ เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อนในถิ่นทุรกันดาร

๔.๓ เพื่อให้ราษฎรสามารถกู้ยืมข้าวเปลือกจากธนาคารเพื่อหมุนเวียนความช่วยเหลือในหมู่บ้าน

๔.๔ เพื่อให้ราษฎรผู้ประสบภัยมีข้าวพอเพียงต่อการบริโภคตลอดปี

๔.๕ เพื่อป้องกันผู้ฉวยโอกาสที่จะเข้าไปแสวงหาผลประโยชน์อันไม่เป็นธรรมแก่ราษฎรผู้ประสบภัย ซึ่งยากจนและขาดแคลนข้าวเพื่อบริโภค

๔.๖ เพื่อเป็นพื้นฐานให้ราษฎรได้เข้าใจหลักการเบื้องต้นของระบบสหกรณ์ซึ่งจะได้ดำเนินการ ในโอกาสที่สมควรต่อไป

๔.๗ เพื่อเสริมสร้างอุปนิสัยของราษฎรผู้ประสบภัยให้รู้จักอยู่ร่วมกันในระบบประชาธิปไตย โดยการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มีความรับผิดชอบต่อตนเอง ครอบครัว สังคมและผู้อื่น อีกทั้งยังเป็นการกระตุ้นให้ราษฎร
มีความขยันขันแข็งในการประกอบอาชีพ

๔.๘ เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดีระหว่างราษฎรกับเจ้าหน้าที่ ของรัฐ

๔.๙ เพื่อเป็นการช่วยเหลือราษฎรให้รู้จักประหยัดทรัพย์

๕. หลักการจัดตั้งโครงการ

๕.๑ จัดตั้งในหมู่บ้านที่มีราษฎรร้องขอหรือทราบว่าราษฎรขาดแคลนข้าวเพื่อบริโภคและไม่สามารถดำเนินการจัดหาข้าวเพื่อบริโภคในหมู่บ้านได้เพียงพอ

๕.๒ ไม่จัดตั้งซ้ำซ้อนหรือใกล้เคียงกับหมู่บ้านที่มีการจัดตั้งโครงการธนาคารข้าวของหน่วยงานอื่นที่ได้ดำเนินการอยู่แล้ว

๕.๓ พิจารณาพื้นที่ที่จะจัดตั้งโดยคำนึงถึงประโยชน์ที่จะได้รับต่อหมู่บ้านบริวาร

๕.๔ ดำเนินการจัดตั้งในหมู่บ้านที่มีความปลอดภัยในการควบคุมและติดตามผล

๕.๖ ไม่เป็นหมู่บ้านที่มีแนวโน้มที่จะมีการโยกย้าย

 

๖. ผลการดำเนินการ (ปี ๒๕๕๖ ๒๕๕๗)

กองกำกับการตำรวจตระเวนชายแดนที่ ๓๓ มีธนาคารข้าวในความรับผิดชอบ จำนวน ๒๐ แห่ง โดยเริ่มจัดตั้งครั้งแรกเมื่อวันที่ ๓ กันยายน ๒๕๑๔ ณ บ้านห้วยหลวง อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่
การดำเนินการได้ติดตามผลการปฏิบัติทุกรอบเดือน ราษฎรได้กู้ยืมข้าวโดยมีคณะกรรมการในหมู่บ้าน เป็นผู้ดำเนินการการดำเนินการที่ผ่านมาประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี

http://www.bpp.go.th/bpp34/k_bpp34/k_1.gif

 

 

 



ขั้นตอนการดำเนินการ

- ดำเนินการก่อสร้างฉางข้าว

- จัดซื้อข้าวเปลือกเก็บไว้ที่ธนาคารข้าว

- ดำเนินการบริหารธนาคารข้าว

....................................................................